FAİZ SEBEP ENFLASYON SONUÇ MUDUR?

 

Yüksek faizin yüksek enflasyonun sonucu olduğunu Bilimsel Gerçekler gösterdiği halde bunun tam tersi yani yüksek enflasyonun yüksek faiz sonucu olduğunu iddia etmek Bilimsel gerçeklerden uzaktır. Bu bilimsel gerçeğin tersini uygulama çabası yeni değil zaman zaman aynı iddia olmuş uygulamaya kalkılmış ve büyük krizler yaşanmıştır. Burada maliyet enflasyonu kastediliyor ve ona göre hareket edilmek isteniyorsa bilinmelidir ki her maliyet artışının fiyatlara yansıması da enflasyon değildir. Çünkü enflasyon olması maliyet artışını sürekli fiyat artışına sebep olması gerekir. Artan maliyetler bir fiyat düzeyi oluşturabilir, fakat bunun sürekli ve kalıcı bir fiyat değişimi oluşturması için ekonomi geneline yayılması gerekir. Bunun artan para miktarı (Merkez Bankası direk kaydi yada nakit para basması) ile sürdürülmesi gerekir, çünkü Enflasyon; fiyatlardaki sürekli artış diye tanımlanmaktadır.

Faiz oranını düşürerek enflasyonu düşürmek mümkün olsaydı, bu çok kolay uygulanabilecek bir politika olurdu. Faiz oranı, enflasyona kıyasla daha merkezi bir kara alma süreci ile belirlenmektedir ve buna büyük oranda merkez bankası ve diğer bankalar karar vermektedir. Yani bu kadar kolay karar alınabilir ve düşük faiz kararı ile düşük enflasyon sonucu alınabilir. Bunun böyle olmadığını deneyimler ile gördük ve yaşadık. Mesela Kredi faizleri baskılanarak geri çekildiği halde iddia edilenin aksine enflasyon arttı.

Son söz olarak yazımızı şöyle tamamlayalım; sosyal bilim yaşanmış olayları gözlemler ile defalarca test ederek soncunun kesinlik derecesine göre hipotez, teori ve kanun haline getirilerek düzenlemesi çabasıdır. Sosyal bilimlerin bir parçası olan Ekonomi Bilimi birçok konuda evrensel sonuçlara sahiptir. Bu sonuçlar yerel koşullara göre de bazı farklılıklar gösterebilmektedir. Örnek vermek gerekirse; ABD Doları rezerv para konumunda olduğu için bu ülkede kur enflasyon üzerinde önemli bir etki yaratmaz, fakat Türkiye gibi rezerv parası olmayan bir ülke dolarizasyon etkisi ile kur enflasyon üzerinde çok büyük etki oluşturmaktadır. Enflasyonun nedenleri böyle farklılıklar göstermektedir. Dolayısıyla her zaman ilk nedene bakmak gerekir; Türkiye ve benzer ülkeler kur atışı ve onun etkisi ile ortaya çıkan Enflasyon artışında ilk neden risk artışıdır. Böyle bir ortamda faizi indirmek ilave riskler ilave etmek demektir. Her ilave risk ile kur ve ardından da Enflasyonun yükselmesi demektir.

“Çok sık kahve içmek ile kansere yakalanma olasılığı arasında ilişki olması birini diğerinin nedeni yapmaz, her ikisi de stresten olabilir.”

Murat AKTAŞ

   EKONOMİST